Chronione zwierzęta w Chorwacji

Chronione zwierzęta w Chorwacji

Chociaż fauna Chorwacji jest wciąż bogata i różnorodna ze względu na położenie geograficzne, historię geologiczną, aktualne warunki klimatyczne i dużą liczbę obszarów chronionych, niektórych gatunków nawet to nie chroni przed wyginięciem, którego najczęstszą przyczyną jest, jak zawsze, człowiek. Nadmierne zanieczyszczenie wody, gleby i powietrza, intensywne uprawy, eksploatacja cieków wodnych, nielegalne składowiska odpadów, poszerzanie terenów budowlanych, budowa dróg, masowa turystyka i wiele innych działań człowieka prowadzą bezpośrednio lub pośrednio do wymierania wielu zwierząt. Intensywne połowy i polowania oraz wprowadzanie gatunków obcych stanowią również zagrożenie dla wielu gatunków, z których wiele ma charakter endemiczny i reliktowy, co oznacza, że w przeszłości występowały na znacznie większym obszarze niż obecnie. 

 

W Chorwacji zarejestrowanych jest około 400 gatunków ptaków, z czego 230 to ptaki lęgowe, co plasuje Chorwację na samym szczycie Europy pod względem różnorodności ornitofauny, czyli fauny ptasiej. Wiele gatunków tych rozśpiewanych pierzastych mieszkańców występuje na szerokim obszarze, ale niektóre jednak mieszkają tylko na określonych terenach. Na przykład mewę śródziemnomorską zobaczysz wyłącznie na południowym krańcu kraju, sępa płowego na wyspach Kvarneru, głuszca zwyczajnego na Velebicie i w Gorskim kotarze, a orlika krzykliwego wokół terenów zalewowych rzeki Sawy.

 

Jeśli zadasz sobie pytanie, który z ptaków jest najmniejszym ptakiem w Chorwacji, odpowiedź będzie „ciężka” jak jedna łyżeczka cukru, tj. 5 g, ponieważ tyle waży zniczek zwyczajny.

Na przeciwnym końcu skali znajdują się dwa chorwackie „olbrzymy”, sęp płowy i orzeł bielik, ptaki o rozpiętości skrzydeł dochodzącej do ponad dwóch metrów.

Z drugiej strony populacja warzęchy zwyczajnej (Platalea leucordia) w Chorwacji jest nieliczna i dlatego ten niezwykły ptak jest gatunkiem ściśle chronionym. Żywi się rybami, żabami, larwami owadów i skorupiakami. Chwyta swoje „przekąski” niezwykłym dziobem przypominającym warzechę, stąd też jego nazwa. Aby zobaczyć tego cennego ptaka, wybierz się do Parku Przyrody Lonjsko polje lub nad stawy w Slawonii.

 

Może darzysz wielką sympatią i masz szacunek dla sów, ptaków będących symbolem mądrości. W Chorwacji najczęściej występuje uszatka zwyczajna, nazwana z powodu dwóch charakterystycznych długich piór na głowie, które po podniesieniu przypominają uszy.

 

W chorwackich obszarach górskich oraz lasach bukowych i jodłowych żyją duże drapieżniki, takie jak wilk, niedźwiedź i ryś, które zniknęły w większości krajów Europy Zachodniej. Są tu również inne większe ssaki: dzik, sarna, jeleń, kozica oraz liczne ptaki i inne charakterystyczne gatunki górskie. Ryś jest największym kotem występującym w Europie. Szacuje się, że obecnie w Chorwacji żyje od 40 do 60 osobników - na terenie Liki, Gorskiego Kotaru i pasma górskiego Ćićarija.

Nenad Rebršak

Zwinne zwierzę cechujące się dużą sprawnością pod wodą, wydra rzeczna, zamieszkuje wiele chorwackich rzek i okolic stawów.

W chorwackich górach, znalazły swój dom również mniejsze zwierzęta, takie jak kuna, borsuk i lis, a szczególnie ważne są relikty Gór Dynarskich - dynarczyk górski i podgatunek żołędnicy (Eliomys quercinus dalmaticus).

 

Ludzie boją się węży, ale odgrywają one ważną rolę w przyrodzie, dlatego większość z nich jest w Chorwacji ściśle chroniona przez prawo. Na obszarach górskich można spotkać chronione gatunki jadowite, takie jak żmiję nosorogą i łąkową.

 

Strach przed wielkimi zwierzętami jest bezpodstawnie przesadzony. Chociaż zgłaszano bliskie kontakty, nie zostało potwierdzone, żeby niesprowokowane zwierzęta atakowały ludzi. Trzeba wiedzieć, że wszystkie dzikie zwierzęta są płochliwe i stronią od ludzi, chyba że czują się zagrożone.

Częstym mieszkańcem dalmatyńskich ogrodów jest żółw grecki, również prawnie chroniony z powodu zagrożeń związanymi ze zmianami środowiska, pożarami, łapaniem przez ludzi i sprzedażą na czarnym rynku.

Jeśli przyjedziesz na chorwackie wybrzeże, przy odrobinie szczęścia możesz zobaczyć na ścianie swojego apartamentu gekona tureckiego, który jest symbolem wyspy Lošinj. Jest to niezwykle zwinne zwierzę, które wspina się po całkiem pionowych powierzchniach dzięki przylgom znajdującym się na wszystkich pięciu palcach.

Chorwacja może się również pochwalić bogatą fauną jaskiniową podziemnych siedlisk. Najsłynniejszym  na świecie skorupiakiem jaskiniowym jest Congeria kusceri, relikt i endemit Gór Dynarskich.

 

W głębinach Dynarów ukrywa się odmieniec jaskiniowy, jedyny podziemny kręgowiec i jeden z niewielu w pełni przystosowanych do życia w jaskiniowych warunkach. Mowa o endemicie podziemnych siedlisk słodkowodnych krasów Gór Dynarskich, który w Chorwacji zamieszkuje jaskinie i otchłanie regionów krasowych na terenie od Istrii do Dubrownika i stanowi wyjątkowy skarb natury.

 

W Chorwacji zarejestrowano prawie wszystkie gatunki nietoperza, które są rozpowszechnione w Europie - nieco ponad trzydzieści, a wszystkie chronione przez prawo. Te bardzo płochliwe zwierzęta są jedynymi ssakami, które potrafią aktywnie latać i są niezwykle pożyteczne, ponieważ żywią się owadami.

 

Jedna z najbardziej zagrożonych ryb słodkowodnych, łosoś adriatycki, który zamieszkuje czyste i zimne wody krasowe bogate w tlen, jest gatunkiem endemicznym w środkowej i południowej części zlewisk Adriatyku.

 

Morze Adriatyckie charakteryzuje się dużą różnorodnością biologiczną, zamieszkują w nim chronione i rzadkie gatunki ślimaków morskich, takie jak stągwica Tonna galeaCharonia i Mitra zonata.

 

Wieloryby i delfiny żyją w morzach i oceanach, ale możemy je również spotkać w Adriatyku. Rozróżniamy wiele gatunków tych wspaniałych zwierząt morskich, a każdy z nich jest w Chorwacji prawnie chroniony i całkowicie zabrania się łowić ani w inny sposób zagrażać ich życiu.

W Morzu Adriatyckim mieszka 220 osobników butlonosa zwyczajnego oraz mniejsza liczba osobników delfina zwyczajnego.

Blue World Institute

Mniszka śródziemnomorska (Monachus monachus) lub „morski człowiek” jest jednym z najbardziej zagrożonych ssaków morskich i najrzadszą foką na świecie.

Szacuje się, że w basenie Morza Śródziemnego żyje około 200 okazów tych zwierząt. Ostatni został złowiony w Adriatyku w 1960 r. w pobliżu wyspy Vis.

 

Koralowce słusznie uważane są za czerwony skarb Adriatyku. Często słyszy się, że koralowiec to minerał jeśli oceniamy po szkielecie, roślina jeśli chodzi o wygląd, a w rzeczywistości to zwierzę. Koralowce są bardzo delikatne, dlatego często niszczą je kotwice wleczone po dnie morza, a także lekkomyślni nurkowie. Z powodu handlu koralowcami - sprzedawane bywają jako pamiątki i biżuteria - niektóre gatunki, takie jak koral szlachetny, zostały prawie wyniszczone.

 

Od 1995 r. omułek daktylowy jest ściśle chronionym gatunkiem skorupiaków, którego nie wolno poławiać.

Goran Šafarek

Przyszynka szlachetna jest adriatyckim gatunkiem chronionym. Zamieszkuje piaszczyste dno i jest ważnym mieszkańcem morskich łąk.

Wraz z rozwojem turystyki jej siedliska zostały znacznie przerzedzone, głównie z powodu wykorzystywania skorup do przedmiotów dekoracyjnych i oraz przez kotwiczenie statków.

 

Ludzie często zabierają morskie organizmy (takie jak gąbki, muszle, rozgwiazdy, jeżowce, ślimaki itp.) jako pamiątki, ale jeśli taki proceder powtarzany jest tysiące razy, doprowadza to do negatywnych skutków, które zakłócają równowagę w przyrodzie. Dlatego nie wolno tego robić. Miejsce tych organizmów jest w morzu!

Ze względu na intensywne, masowe, ale niestety również nielegalne połowy, wiele gatunków ryb na Adriatyku jest bardzo zagrożonych. Dotyczy to szczególnie ryb chrzęstnoszkieletowych, takich jak rekin żarłacz błękitny, dużych drapieżników, takich jak tuńczyk i włócznik oraz wielu gatunków o dużym znaczeniu dla gospodarki.

Miro Andrić

Konik morski jest gatunkiem zagrożonym w Adriatyku. To łagodne i delikatne stworzenie morskie jest bardzo łatwą ofiarą dla bezmyślnych nurków, którzy nie zdają sobie sprawy, że żywe stworzenia to nie pamiątki.

Ważne jest, aby pamiętać - zabronione jest polowanie i zabijanie zwierząt ze ściśle chronionych gatunków. Nie wolno ich w jakikolwiek sposób niepokoić, zwłaszcza w okresie rozmnażania, odchowu młodych, migracji i hibernacji, zakazane jest celowe niszczenie ich gniazd i legowisk oraz niszczenie obszarów, na których się rozmnażają lub odpoczywają. Należy pamiętać, że prawo przewiduje również kary finansowe za wykroczenia i łamanie prawa.