Ivo Biočina

Rijeka

Port różnorodności

Europejska Stolica Kultury w roku 2020

Rijeka od wieków była miastem portowym, do którego drogą morską docierały wpływy z całego świata, stąd wybór hasła „Port różnorodności” dla tej Europejskiej Stolicy Kultury wydaje się w pełni trafiony.

 

W Rijece zawsze swobodnie manifestowano bunt i chęć zmian. Nie przez przypadek wiele wybitnych osób z chorwackiego środowiska muzycznego i artystycznego pochodzi właśnie z Rijeki. W 2020 r. mieszkańcy Rijeki, ale także i okolicy tego niegdyś prężnego przemysłowego miasta, pragną językiem sztuki nie tylko promować bogactwo chorwackiej sceny artystycznej, różnorodność kultury, ale ponadto na nowo, w najlepszy możliwy sposób, zdefiniować swoje miasto XXI wieku.

Ivo Biočina

Rijeka ze swoją bogatą historią to przede wszystkim miasto portowe, z wciąż licznymi pozostałościami imponującej przemysłowej przeszłości, którą artyści - zarówno z młodszymi jak i starszymi mieszkańcami, a także turystami - zamieniają w miejskie centra wydarzeń kulturalnych.

Chorwaccy artyści - wybrani spośród najbardziej znanych - poprzez projekty, wydarzenia kulturalne, otwarte fora dyskusyjne, współpracując z miejscową ludnością, pragną zmienić Europę i świat, a przynajmniej sposób myślenia ich mieszkańców, koncentrując się wokół trzech głównych tematów: wody, pracy i migracji. 

Zagadnienia te, bardzo aktualne dla całego świata, a zwłaszcza dla Europy, rozwijane będą w siedmiu różnorodnych blokach tematycznych: Słodko i Słono, Sztuka Lungomare, Kuchnia Różnorodności, Dopolavoro, Czas Mocy, Dziecięcy Dom i 27 Sąsiedztw.

 

Wśród wielu zaangażowanych osób pojawiają się Idis Turato, Igor Eškinja, Damir Martinović Mrle, Numen / For use i Davor Sanvincenti. Warto wspomnieć, że dzięki stałym instalacjom i projektom, poszczególne części miasta zamieniają się w artystyczne oazy, które zmieniają Rijekę w zupełnie inne miasto, podobnie jak to było w przypadku większości poprzednich Europejskich Stolic Kultury.

 

Poprzez pozyskanie funduszy na rozwój stolicy kultury, pojawił się efekt spill over, dzięki któremu działania rozprzestrzenią się także na sąsiednie obszary bardziej wiejskie, w związku z czym niektóre programy będą realizowane w miejscowościach: Lošinj, Brseč, Crikvenica, Lopar, Baška, Lovranska draga i innych „sąsiedztwach” Rijeki.

Petar Fabijan / TZ Rijeka

Kwota ponad sto milionów euro nie jest mała, jednak zachęcenie mieszkańców i turystów, aby swoim działaniem zmienili swoje otoczenie i - ogólnie rzecz biorąc - warunki życia na lepsze, realizując wspomniane programy, to rezultat nie do przecenienia.

TZ Rijeka

Obecnie Europejska Stolica Kultury to najpotężniejszy projekt kulturalny UE, który z powodzeniem realizuje ideę założycieli dotyczącą wymiany dóbr kultury, a nie tylko towarów, pomiędzy państwami członkowskimi, narodami, artystami, a także między mieszkańcami danego miasta i ich sąsiadami.

Część tych środków zostanie również zainwestowana w projekty infrastrukturalne. Dzięki temu dawna fabryka „Rikard Benčić” stanie się w Rijece nową świątynią kultury, zaś instytucje takie jak Muzeum Miasta Rijeki, Muzeum Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej, Biblioteka Miejska i Dziecięcy Dom w swojej nowej odsłonie wraz z nową lokalizacją, mają szansę pełnić kluczowe role w życiu kulturalnym Rijeki.

Goran Razić

Kultura to generator zmian, oczywiście przy pełnym udziale mieszkańców. Powinna ona, a nawet musi, sprawiać, aby życie ludzkie stało się lepsze, zaś życie w mieście i regionie szczęśliwsze i bardziej satysfakcjonujące.